Tag Archives: Philosophy of Science

သိပၸံဒႆနပညာ – ၁၄

Share

သိပၸံဒႆနပညာ – ၁၄ သိပၸံဒႆနပညာ နယ္ပယ္မွာတင္ျပတဲ့ ေ၀ါဟာရ စကားလံုးေတြဟာ တာ၀န္ယူႏုိင္တဲ့ စကားလံုးပဲ ျဖစ္ရမယ္။ တာ၀န္မယူႏုိင္ဘဲ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာမႈကင္းမဲ့စြာ မွန္းဆခ်က္ေတြနဲ႔ ထိုးေဖာက္ၿပီးေတာ့ သယ္ေဆာင္ေနတဲ့ စကားလံုးမ်ိဳးကို သံုးေလ့မရွိၾကဘူး။ သိပၸံဒႆနပညာရပ္မွာ အသိပညာဆိုတာ ရႏုိင္တဲ့ပံုသ႑ာန္နဲ႔ တည္ရွိဖို႔အတြက္သာ တည္ေဆာက္လိုတယ္။ အေတြ႕အႀကံဳကမာၻရဲ႕ လြန္ေနတဲ့ အမွန္တရားႀကီးကို လွစ္လွ်ဴရႈႏုိင္ရတယ္။ သိပၸံဒႆနပညာဟာ ယုတၱိနည္းက် တိက်တဲ့ နည္းစနစ္ကို ေလ့လာရတယ္။ ယုတၱိလြန္ ထင္ျမင္ခ်က္ကမာၻမွာပဲ အဆံုးမသတ္ေစရဘူး။ ဒါဟာ သိပၸံဒႆနပညာရွင္ေတြရဲ႕ အေရးႀကီးတဲ့ ခံယူခ်က္ ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ … Continue reading

Posted in Philosophy of Science | Tagged , , , | Leave a comment

သိပၸံဒႆနပညာ – ၁၃

Share

သိပၸံဒႆနပညာ – ၁၃ သိပၸံဒႆနပညာရွင္မ်ားဟာ သူတို႔ရဲ႕ အထူးျပဳေလ့လာတဲ့ သုေတသနနယ္ပယ္ကေန ခြဲထြက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဒႆနဆန္တဲ့ စူးစမ္းေလ့လာမႈဖက္ကိုသာ ယိမ္းညြတ္လာၾကတယ္။ သူတို႔က လက္ေတြ႕အသိပညာကို ယုတၱိနည္းက် ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာတဲ့ နည္းနိႆယရဲ႕ တိက်မႈကို တိုးခ်ဲ႕လိုၾကတယ္။ ဒီလိုတိုးခ်ဲ႕ရာမွာ ရုပ္လြန္ကမာၻရဲ႕ ထိုးေဖာက္ဆင္ျခင္မႈကို မမွီခိုလိုၾကဘူး။ အဲဒီလိုမွီခိုရင္ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာမႈကင္းမဲ့တဲ့ ၿပီးျပည့္ စံုတဲ့ အမွန္တရားဖက္ကို တိမ္းညြတ္သြားမွာ စိုးရိမ္ရတယ္။ သူတို႔ဟာ သိပၸံဒႆနကို မွန္းဆမႈသက္သက္လို႔ သေဘာမထားလိုၾကဘူး။ မွန္းဆမႈ သက္သက္ဟာ ေလးနက္တဲ့ အေျဖေတြကိုလည္း မေပးႏိုင္ပါဘူး။ သာမာန္အျမင္ကိုေတာ့ သူတို႔ဟာ … Continue reading

Posted in Philosophy of Science | Tagged , , , | Leave a comment

သိပၸံဒႆနပညာ – ၁၂

Share

သိပၸံဒႆနပညာ – ၁၂ သိပၸံက အေတြ႕အႀကံဳကို တန္ဖိုးထားတယ္ဆိုတာ ဥပမာက- မနက္ျဖန္ခါ ကိစၥကို ေျပာမယ္ဆိုရင္ မွန္းဆခ်က္ပဲ ေျပာလို႔ရတယ္၊ တိက်ေသခ်ာ တရား၀င္ေတာ့ ေျပာလို႔ မရဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ မနက္ျဖန္ခါဟာ မေရာက္လာေသးလို႔ — မနက္ျဖန္ခါက ဒီေန႔ေရာက္လာရင္ေတာ့ အဲဒီအခါမွာ ျဖစ္ရပ္ျဖစ္စဥ္ေတြ အမွန္အတိုင္း သိရပါမယ္။ ဒီေန႔ ေရာက္မလာေသးသမွ် ကာလပတ္လံုး မနက္ျဖန္ကာအတြက္ ေျပာရတဲ့ ကိစၥေတြဟာ မွန္းဆခ်က္ပဲလို႔ တစ္ခါတည္း ယတိျပတ္ယူၾကတယ္။ ဒါ (Scientific Approach) ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ဥပမာ … Continue reading

Posted in Philosophy of Science | Tagged , , , | Leave a comment

သိပၸံဒႆနပညာ – ၁၁

Share

သိပၸံဒႆနပညာ – ၁၁ ပညာရွင္မ်ားက – “Philosophy is logical analysis of all forms of human thought;” လို႔ယူၾကတယ္။ ဒႆနပညာဆိုတာ သူ႔အေတြးအေခၚကို ယုတၱိနည္းက် ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာထားတာပါပဲ။ “Philosophy is scientific in its method;” ဒသနပညာဆိုတာက သူ႔ပင္ကိုယ္မူလ သဘာ၀ကိုက သိပၸံနည္းက်ဖက္ကို ညႊတ္ေနတယ္။ ဒါကို သူတို႔ “Philosophy is scientific in its method;” လို႔ … Continue reading

Posted in Philosophy of Science | Tagged , , , | Leave a comment

သိပၸံဒႆနပညာ – ၀၁

Share

သိပၸံဒႆနပညာ – ၀၁ သိပၸံပညာရပ္ဟာ ေန႔တိုင္းစူးစမ္း ရွာေဖြ စမ္းသပ္ေလ့လာေနၾကတယ္။ တစ္ခါတစ္ခါ အသစ္အဆန္းေတြ႕ရင္ အဲဒီ အသစ္အဆန္း ေတြ႕ရွိခ်က္နဲ႔ သီအိုရီ အေဟာင္းမ်ားကို ဆက္စပ္ေပးရတယ္။ ဒီကိစၥကို သိပၸံပညာရွင္မ်ား သုေတသန ေလ့လာခန္းထဲက ပညာရွင္မ်ားက သိပ္လုပ္ခ်ိန္ မရဘူး။ ဒီေတာ့ ဒီကိစၥကို ဒႆနပညာရွင္မ်ားက လုပ္ခဲ့ၾကရတယ္။ ဤနည္းအားျဖင့္ ဒႆနပညာရွင္မ်ားရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ သိပၸံနဲ႔ ဆက္သြယ္ရင္းနဲ႔ သိပၸံဒႆနပညာရပ္ဟာ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကား လူသိမ်ားလာတဲ့ အျဖစ္ကို ေရာက္လာပါတယ္။ (ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္) ဗုဒၶစာေပဆုရ ေဒါက္တာခ်စ္ငယ္(ဒႆန) Tags: … Continue reading

Posted in Philosophy of Science | Tagged , , , | Leave a comment