Tag Archives: ေဟာ့ကင္း

သိပၸံဒႆနပညာ – ၀၃

သိပၸံဒႆနပညာ – ၀၃ သိပၸံပညာရွင္ ေဟာ့ကင္းဟာ သိပၸံဒႆနပညာရွင္ Karl Popper ကို ေတာ္ေတာ္ အမႊန္းတင္တင္ ဆရာတင္တယ္။ Karl Popper ရဲ႕ အဆိုအမိန္႔ အဆံုးအျဖတ္ေတြကို စံျပဳၿပီးတဲ့ေနာက္ သိပၸံသုေတသန လုပ္အပ္တဲ့ သေဘာအထိ ရည္ညႊန္းလာတယ္။ ဒီလိုပဲ သိပၸံပညာရွင္ တစ္ခ်ိဳ႕ဟာ သိပၸံဒႆန ပညာရွင္ေတြကို အမႊန္းတင္ေလ့ ရွိပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ဒႆနပညာကို ပစ္ပယ္မထားဘူးဆိုတာ ေသခ်ာတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ Max Born တို႔ အေၾကာင္းကိုလည္း တင္ျပပါဦးမယ္။ အဲဒီအခါမွာ … Continue reading

Posted in Philosophy of Science | Tagged , , , | Leave a comment

သိပၸံဒႆနပညာ – ၀၂

သိပၸံဒႆနပညာ – ၀၂ သိပၸံပညာရွင္ ေဟာ့ကင္းသည္ ဒႆနပညာရွင္ Karl Popper ၏အဆိုအမိန္႔ကို အကိုးအကားျပဳ၍ သိပၸံပညာ သီအိုရီအေၾကာင္း ေအာက္ပါအတိုင္း ေျပာျပခဲ့ဖူးသည္။ “Any physical theory is always provisional, .. ..” ရူပေဗဒ သီအိုရီေတြဟာ အၿမဲအားျဖင့္ေတာ့ ယာယီပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ” .. in the sense that it is only a hypothesis: .. ” … Continue reading

Posted in Philosophy of Science | Tagged , , , | Leave a comment

သိပၸံပညာရွင္စတီဖင္ေဟာ့ကင္းေခါင္းမာျခင္း

ေဟာ့ကင္းကို သူငယ္ခ်င္းေတြ အမ်ားအျပား သမီးငယ္ အပါအ၀င္ ေခါင္းမာသည္ဟု ေျပာၾကသည္၊ သတ္မွတ္ၾကသည္။ ေဟာ့ကင္း ကေတာ့မူ ေခါင္းမာသည္ မဟုတ္ေၾကာင္း အယူအဆ ခိုင္မာေၾကာင္းကို ျပန္လည္ေျဖရွင္းသည္။ အေျခအေနၾကည့္ရသည္မွာ ေဟာ့့ကင္းသည္ အရာရာ၏ အရင္းအျမစ္ကို သိျမင္ပံုရသည္။ ထိုအခါ အရင္းအျမစ္ကို မေျပာဘဲ အသြင္သ႑န္ အပရိက အေပၚယံကို Tags: Myanmar Posts, ေဟာ့ကင္း

Posted in Frontpage | Tagged , | Leave a comment

ေဟာ့ကင္းႏွင့္သူ႔အေၾကာင္း(၃)

ေဟာ့ကင္းႏွင့္သူ႔အေၾကာင္း(၃) ေဟာ့ကင္း သူကိုယ္တိုင္ေရးေသာ သူ၏ (My Brief History) အတၳဳပၸတၱိအက်ဥ္း စာအုပ္တြင္ သူ႔ကိုယ္သူ အေက်ာ္ၾကားဆံုး သိပၸံပညာရွင္တစ္ေယာက္ ျဖစ္သြားခဲ့ရေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ယင္းကိစၥမွာ အိုင္းစတိုင္းကလြဲ၍ သိပၸံပညာရွင္မ်ားဟာ သိပ္ၿပီးလူသိ မမ်ားၾကတာလည္း ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး သူကိုယ္တိုင္ကလည္း ေရာဂါရွင္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနတာလည္းပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လည္း သူဟာ ကမာၻမွာ နာမည္ေက်ာ္ၾကားလာတယ္လို႔ ေျဖရွင္းခဲ့တယ္။ ဘာပဲျဖစ္ေစ ျဖစ္ေစ အိုင္းစတိုင္းၿပီးသည္၏ ေနာက္၌ သူအား အိုင္းစတိုင္းကဲ့သို႔ ထင္ေပၚေက်ာ္ေစာေသာ ပုဂၢိဳလ္ဟု အသိအမွတ္ျပဳၾကပါတယ္။ သူကေတာ့ စာဖတ္ပရိသတ္ … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , , , | Leave a comment

စတီဖင္ေဟာ့ကင္းႏွင့္သူ႕အေၾကာင္း

စတီဖင္ေဟာ့ကင္းႏွင့္သူ႕အေၾကာင္း စတီဖင္ေဟာ့ကင္​း၏ စာအုပ္တစ္အုပ္ ထြက္လာပါတယ္။ သူနာမည္ႀကီးခဲ့တဲ့ (A Brief History of Time) ပုစံမ်ိဳးပဲ (My Brief History) ဆိုၿပီးေတာ့ ေရးထုတ္လိုက္ပါတယ္။ အိမ္ေထာင္သက္ ႏွစ္ခါက်ခဲ့ေၾကာင္း (Jane) နဲ႔ (Elaine) J & E ျဖစ္ပါတယ္။ ေဟာ့ကင္းဟာ ငယ္ငယ္တုန္းက အတန္းမွာ (Top Ten) ထဲကို မပါခဲ့ဘူး – ဒါကေတာ့ လက္ေရးညံ့လို႔လို႔ သူကေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ သူေရးသေလာက္ စာအုပ္ေတြဟာ … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , | Leave a comment

စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာသိပၸံပညာရွင္သံုးဦး

စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာသိပၸံပညာရွင္သံုးဦး   စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာ သိပၸံပညာရွင္သံုးဦး ဆိုသည္မွာ မက္(စ)ဘြန္း အိုင္းစတိုင္းႏွင့္ ေဟာ့ကင္းတို႔ ျဖစ္ပါသည္။ မက္(စ)ဘြန္းမွာ လြန္စြာ ထူးျခားေသာ၊ ထက္ျမက္ေသာ ႐ူပေဗဒပညာရွင္ အုပ္စုတစ္စုကို ေမြးႏိုင္ခဲ့သည္။ တပည့္ေကာင္းမ်ား ရရွိေသာ မက္(စ)ဘြန္းဟု ေျပာလွ်င္ရသည္။ ဟိုက္ဇင္ဘတ္ ကိုယ္တိုင္ပင္လွ်င္ မက္(စ)ဘြန္း၏ တပည့္စာရင္းထဲတြင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မက္(စ)ဘြန္းသည္ ရလိုေသာ အေၾကာင္းအရာ အခ်က္အလက္မ်ားကို တပည့္မ်ားထံမွ ရရွိ၍ ႐ူပေဗဒဆိုင္ရာ အသစ္အဆန္းမ်ားအား Tags: Myanmar Posts, Science, အိုင္းစတိုင္း, ေဟာ့ကင္း

Posted in Buddhism | Tagged , , , | Leave a comment

အနာဂတ္သည္ဆံုးျဖတ္ၿပီးသားပါလား —

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား အနာဂတ္သည္ဆံုးျဖတ္ၿပီးသားပါလား — အနာဂတ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဟာ့ကင္းသည္ ဤသို႔ေရးသားခဲ့ဖူးသည္ — (Is everything determined? The answer is yes, it is. But it might as well not be, because we can never know what is determined.) အရာရာသည္ ဆံုးျဖတ္ၿပီးသားပါလား? ဟူ၍ ေမးေသာ ေမးခြန္းအတြက္ အေျဖသည္ – ဟုတ္ကဲ့ … Continue reading

Posted in Buddhism & Science | Tagged , , | Leave a comment

ေဟာ့ကင္းနာမည္ႀကီးလာပံု

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား ေဟာ့ကင္းနာမည္ႀကီးလာပံု   ေဟာ့ကင္းသည္ (A Brief History of Time) စာအုပ္ကို ေရးသားၿပီးေနာက္ နာမည္ႀကီးလာသည္။ ေဟာ့ကင္းနာမည္ႀကီးလာရေသာ အခ်က္အလက္မ်ားတြင္ သူသည္ သိပၸံပညာတို႔၏ အေျခခံ အက်ဆံုးေသာ ဘာသာရပ္ကို ေလ့လာလိုသည္ဟု ေႂကြးေၾကာ္ခဲ့သည္။ ယင္းကိုသူက ႐ူပေေဗဒ ပညာရပ္ဟု သတ္မွတ္ခဲ့သည္။ ဤကားသူ႔သေဘာထားႏွင့္ သူ႕အဆံုးအျဖတ္ပင္ျဖစ္သည္။ (– I wanted to do research in physics because it was the most … Continue reading

Posted in Articles | Tagged , , | Leave a comment

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား အေျခခံအမႈန္ေလးေတြဆိုတာထင္မိထင္ရာပါ အားလံုးသိၾကပါတယ္ အိုင္းစတိုင္းရဲ႕ ႏိႈင္းရသီအိုရီႀကီးနဲ႔ ကြမ္တမ္မကၠင္းနစ္ပညာတို႔ဟာ ႐ႈပေဗဒ သမိုင္းမွာ အေရးပါ အရာေရာက္တဲ့ အခန္းက႑က ရပ္တည္တယ္ဆိုတာ အားလံုးသိၿပီးသားပါ။ ႏိႈင္းရသီအိုရီ ဆိုတာကေတာ့ အေၾကာင္းအက်ိဳးဘက္ကို လွည့္တယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ရမွာေပါ့။ ကြမ္တမ္မကၠင္းနစ္ ဆိုတာကေတာ့ မေသခ်ာျခင္း၊ ပရမ္းပတာ ျဖစ္ျခင္းဘက္ကို လွည့္တယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ရမွာေပါ့။ ပရမ္းပတာ ျဖစ္တယ္ ဆိုေပမယ့္ လံုးဝ ပရမ္းပတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ မူအတြင္းက ပရမ္းပတာပါ။ ဒီစကားေလးက နည္းနည္းေတာ့ဆန္းတယ္။ အဓိကကေတာ့ Tags: Myanmar Posts, ကြမ္တမ္မကၠင္းနစ္, စၾကာ၀ဠာ, … Continue reading

Posted in Articles | Tagged , , , , | Comments Off on ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား သမိုင္းတြင္ျဖစ္တန္ရာေခ် အမ်ားအျပား ရွိခဲ့သည္။ ေဟာ့ကင္းသည္ သမိုင္း၏ ျဖစ္တန္ေခ် အမ်ားအျပားရွိပံုကို တင္ျပခဲ့ဖူးသည္။ သူသည္ အိုင္းစတိုင္းကို ေ၀ဖန္ရာ၌ ထိုအခ်က္အလက္ကို ထည့္တြင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ သူ၏ (Einstein’s Dream) စာစုတြင္ (Einstein spent the later years of his life looking for such a theory. He did not find one because he … Continue reading

Posted in Buddhism & Science | Tagged , , , , , | Leave a comment

ေဟာ့ကင္းတို႔၏ထူးျခားေသာဝန္ခံခ်က္

ေဟာ့ကင္းတို႔၏ထူးျခားေသာဝန္ခံခ်က္ ေဟာ့ကင္းတို႔သည္ စၾကဝဠာအေၾကာင္းသိရန္ လြန္စြာႀကိဳးစားၾကသည္။ သူတို႔သည္   (– “things are as they are because they were as they were” –)   ဟူေသာအေျဖကို လက္မခံႏိုင္ၾကေခ်။ ေက်နပ္အားရမႈလည္း မရွိေခ်။ အရာရာသည္ အတိတ္က ျဖစ္သကဲ့သို႔ပဲ ပစၥဳပၸန္လည္း ျဖစ္ေနၾကတာပဲေပါ့ဗ်ာ ဆိုတဲ့စကားကို သူတို႔သည္ ဘဝင္မက်ေခ်။ ဤသို႔ ဘဝင္မက်သျဖင့္ အိုင္းစတိုင္းကိုပင္လွ်င္ အားမလို အားမရ တစ္ခါက ျဖစ္ခဲ့ဖူးသည္။ ေဟာ့ကင္းသည္ … Continue reading

Posted in Articles | Tagged , , | Leave a comment

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား ေဟာ့ကင္းႏွင့္အိုင္းစတိုင္း အိုင္းစတိုင္းသည္ စၾကဝဠာႀကီး ရပ္တည္ေနေသာ သေဘာဘက္သို႔ တိမ္းညြတ္သည္။ ထိုသို႔ တိမ္းညႊတ္ေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္လည္း သူသည္ (Cosmological Constant) ကို တည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ တကယ့္အေျခအေန၌မူ စၾကဝဠာႀကီးသည္ ျပန္႔ကားလွ်က္ရွိသည္။ ဤသို႔ ျပန္႕ကားေၾကာင္းကို လက္ေတြ႕ သက္ေသ ျမင္ေတြ႕ရေသာအခါ အိုင္းစတိုင္းသည္  သူ၏ စၾကဝဠာ ရပ္တန္႔ေနမႈကို လက္ေလ်ာ့ခဲ့ရသည္။ ဤအေၾကာင္းကို ေဟာ့ကင္းသည္ သူ၏ (Black Holes and Baby Universes) စာစု၌ ေအာက္ပါအတိုင္း … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , , | Leave a comment

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား သိပၸံပညာရွင္ ေဟာ့ကင္းသည္ ဟိုက္ဇင္ဘတ္၏ မေသခ်ာျခင္း နိယာမကို အေသးစိတ္ ေဖာ္ျပရာ၌ အိုင္းစတိုင္း၏ အေထြေထြႏိႈင္းရ သီအိုရီႏွင့္ ကြာဟေနေၾကာင္း ရွင္းျပခဲ့သည္။ (This uncertainty principle of Heisenberg showed that one could not measure the state of a system exactly, so one could not predict the probabilities of different outcomes.) … Continue reading

Posted in Articles | Tagged , | Comments Off on ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား    သိပၸံသမိုင္း၌ ေဟာ့ကင္းသည္ အိုင္းစတုိင္း၏ေနရာ အစားထိုး ရယူႏိုင္စြမ္းရွိေသာ၊ ထင္ရွားေသာ ရူပေဗဒ သေဘာတရားေရးဆိုင္ရာ ပညာရွင္ျဖစ္သည္။ ေဟာ့ကင္းသည္ တစ္ခ်ိန္က တြင္းမဲႀကီးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဤသို႔ဆိုခဲ့ဖူးသည္ – (Eventually, when the star has shrunk to a certain critical radius, the gravitational field at the surface becomes so strong that the light … Continue reading

Posted in Articles | Tagged , | Leave a comment

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား   ေဟာ့ကင္းသည္  Black Holes ထဲ၌ ဘာမ်ားရွိသည္ဆိုသည္ကို စိတ္ဝင္စားခဲ့ဖူးသည္။   Black Holes က တစ္စံုတစ္ရာကို ဝါးၿမိဳလွ်င္ ဝါးၿမိဳခံရေသာ အရာရာတို႔သည္ မည္သို႔ျဖစ္သြားသနည္း ?? သူတို႔သည္ ပ်က္စီးသြားၾကၿပီလား ?? (သို႔မဟုတ္) အျခားေသာ စၾကဝဠာသို႔ ေရာက္သြားၿပီလား ?? ထိုအေၾကာင္းအရာမ်ားအား ေဟာ့ကင္းသည္ လြန္စြာ စိတ္ဝင္စားခဲ့ဖူးသည္။ သို႔ေသာ္ သူရယ္စရာ ေျပာျပသည္မွာ သူသည္ Black Holes ထဲ၌ ဘာမ်ားျဖစ္ေနသည္ကို သိလိုေသာ္လည္း သူသည္ … Continue reading

Posted in Articles | Tagged , | Leave a comment