Tag Archives: အိုင္းစတိုင္း

သိပၸံဒႆနပညာ – ၁၅

သိပၸံဒႆနပညာ – ၁၅ သိပၸံပညာရွင္မ်ား၏ တစ္ဦးေပၚတစ္ဦး အယူအဆဆိုင္ရာ လႊမ္းမိုးသက္ေရာက္မႈ ရွိပံု အိုင္းစတိုင္းသည္ သိပၸံနယ္ပယ္တြင္ လႊမ္းမိုးမႈ အရွိဆံုးျဖစ္၍ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းေလာက္ေအာင္ သူ႕အယူအဆမ်ားက တစ္ျခားသိပၸံပညာရွင္မ်ားကို သက္ေရာက္ေစသည္။ ဥပမာ — (The Fundaments of Theoretical Physics) စာေစာင္တြင္ “.. never completely final,” ဟု သံုးႏႈန္းလိုက္ရာ Tags: Buddhism and Science, Myanmar Posts, ဒႆန, သိပၸံ, အိုင္းစတိုင္း

Posted in Philosophy of Science | Tagged , , , , | Leave a comment

သိပၸံဒႆနပညာ – ၀၇

သိပၸံဒႆနပညာ – ၀၇ ဒႆနအေၾကာင္းအရာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏုိဗယ္ဆုရွင္မက္(စ္)ဘြန္းကလည္း သူ႕ရဲ႕(Natural Philosophy of Cause and Chance) စာအုပ္ထဲမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးပါတယ္။ (I am convinced that we are on a never-ending way; on a good and enjoyable way, but far from any goal.) ဆိုၿပီး ေဖာ္ျပခဲ့တယ္။ တကယ္ေတာ့ အိုင္းစတိုင္းရဲ႕ လြမ္းမိုးမႈေတြဟာ သိပၸံပညာရွင္ေတြ … Continue reading

Posted in Philosophy of Science | Tagged , , , | Leave a comment

သိပၸံဒႆနပညာ – ၀၅

သိပၸံဒႆနပညာ –  ၀၅ အေတြ႕အႀကံဳ အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အိုင္းစတိုင္းကလည္း သူ႔ရဲ႕ (The Fundaments of Theoretical Physics)  စာေစာင္မွာ ေရးသား ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးတယ္။ အိုင္းစတိုင္းေရးပံုကေတာ့ “The sense-experiences are the given subject-matter.” အာ႐ုံေတြ႕ႀကံဳသိေတြကေတာ့ ေပးထားခ်က္ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြပါပဲ။ “But the theory that shall interpret them is man-made.” အဲဒီအေၾကာင္းအခ်က္ အာ႐ုံသိေတြကို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုဖို႔ Tags: Myanmar Posts, … Continue reading

Posted in Philosophy of Science | Tagged , , | Leave a comment

သိပၸံပညာရွင္ အုိင္းစတုိင္းႏွင့္ ပါတ္သက္၍ . . .

သိပၸံပညာရွင္ အုိင္းစတုိင္းႏွင့္ ပါတ္သက္၍ ေျပာစရာ ထူးျခားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားရွိသည္။ သူ၏ ေက်ာ္ၾကားေသာ အဆုိအမိန္႕တစ္ခုမွာ “God Does Not Play Dice” ဟူ၍ပင္ျဖစ္သည္။ ဤစာေၾကာင္းကို သူသည္ သူ၏ မိတ္ေဆြ ႏုိဗယ္လ္ဆုရ မက္္စ္ဘြန္းထံေရးေသာအခါ ထည့္သြင္း ေရးသားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယခုအခါ ယင္းအဆုိသည္ “E=mc2” ၏ေနာက္၌လုိက္၍ထင္ေပၚ ေက်ာ္ေဇာခဲ့သည္။ သူ၏ အျမင္မွာ “စၾက၀ဠာသည္ ပရမ္းပတာ ျဖစ္လိမ့္မည္ မဟုတ္” ဟူေသာ အျမင္ပင္ျဖစ္သည္။ ထုိ႕ေနာက္သူ႕အား စာေရးဆရာ တစ္ရာေက်ာ္က … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , , , , , | Leave a comment

ေဟာ့ကင္းႏွင့္သူ႔အေၾကာင္း(၃)

ေဟာ့ကင္းႏွင့္သူ႔အေၾကာင္း(၃) ေဟာ့ကင္း သူကိုယ္တိုင္ေရးေသာ သူ၏ (My Brief History) အတၳဳပၸတၱိအက်ဥ္း စာအုပ္တြင္ သူ႔ကိုယ္သူ အေက်ာ္ၾကားဆံုး သိပၸံပညာရွင္တစ္ေယာက္ ျဖစ္သြားခဲ့ရေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ယင္းကိစၥမွာ အိုင္းစတိုင္းကလြဲ၍ သိပၸံပညာရွင္မ်ားဟာ သိပ္ၿပီးလူသိ မမ်ားၾကတာလည္း ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး သူကိုယ္တိုင္ကလည္း ေရာဂါရွင္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနတာလည္းပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လည္း သူဟာ ကမာၻမွာ နာမည္ေက်ာ္ၾကားလာတယ္လို႔ ေျဖရွင္းခဲ့တယ္။ ဘာပဲျဖစ္ေစ ျဖစ္ေစ အိုင္းစတိုင္းၿပီးသည္၏ ေနာက္၌ သူအား အိုင္းစတိုင္းကဲ့သို႔ ထင္ေပၚေက်ာ္ေစာေသာ ပုဂၢိဳလ္ဟု အသိအမွတ္ျပဳၾကပါတယ္။ သူကေတာ့ စာဖတ္ပရိသတ္ … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , , , | Leave a comment

ေဟာ့ကင္းႏွင့္သူ၏အေၾကာင္း(၂)

ေဟာ့ကင္းႏွင့္သူ၏အေၾကာင္း(၂) A Brief History of Time စာအုပ္ ေရးသားျခင္းေၾကာင့္ နာမည္လြန္စြာ ႀကီးလာေသာ စတီဖင္ေဟာ့ကင္းသည္ သူ၏ My Brief History ဆိုေသာ စာအုပ္ကို ဆက္လက္ထုတ္ေဝ ျဖန္႔ခ်ိလိုက္ပါသည္။ A Brief History of Time စာအုပ္သည္ သူထင္တာထက္ ပို၍ေအာင္ျမင္သည္ဟု ဝန္ခံခဲ့ဖူးသည္။ သို႔ေသာ္ သူသည္ သူ႔အေၾကာင္းကိုေရးျခင္းထက္ သိပၸံပညာအေၾကာင္းေရးျခင္းကို ပို၍စိတ္ဝင္စားသည္ဟု ေျပာခဲ့ဖူးသည္။ စာေရးသူတို႔ကလည္း သူ႔ကိုယ္ေရးကိုယ္တာထက္ သူ႔၏သိပၸံအသိပညာအေၾကာင္းကိုပဲ စိတ္ဝင္စားၾကရေပလိမ့္မည္။ သူသည္ အိုင္းစတိုင္းၿပီးသည့္ေနာက္ … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , , | Leave a comment

စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာသိပၸံပညာရွင္သံုးဦး

စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာသိပၸံပညာရွင္သံုးဦး   စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာ သိပၸံပညာရွင္သံုးဦး ဆိုသည္မွာ မက္(စ)ဘြန္း အိုင္းစတိုင္းႏွင့္ ေဟာ့ကင္းတို႔ ျဖစ္ပါသည္။ မက္(စ)ဘြန္းမွာ လြန္စြာ ထူးျခားေသာ၊ ထက္ျမက္ေသာ ႐ူပေဗဒပညာရွင္ အုပ္စုတစ္စုကို ေမြးႏိုင္ခဲ့သည္။ တပည့္ေကာင္းမ်ား ရရွိေသာ မက္(စ)ဘြန္းဟု ေျပာလွ်င္ရသည္။ ဟိုက္ဇင္ဘတ္ ကိုယ္တိုင္ပင္လွ်င္ မက္(စ)ဘြန္း၏ တပည့္စာရင္းထဲတြင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မက္(စ)ဘြန္းသည္ ရလိုေသာ အေၾကာင္းအရာ အခ်က္အလက္မ်ားကို တပည့္မ်ားထံမွ ရရွိ၍ ႐ူပေဗဒဆိုင္ရာ အသစ္အဆန္းမ်ားအား Tags: Myanmar Posts, Science, အိုင္းစတိုင္း, ေဟာ့ကင္း

Posted in Buddhism | Tagged , , , | Leave a comment

ဝီရိယလြန္ကဲသူမ်ား

ဝီရိယလြန္ကဲသူမ်ား     သိပၸံပညာရွင္မ်ားသည္ ဝီရိယလြန္ကဲသူမ်ားဟုပင္ ေကာက္ခ်က္ခ်ႏိုင္သည္။ သူတို႔သည္ အမွန္တကယ္ သုေတသန လုပ္ေသာအခါ အစားအေသာက္ အအိပ္အေနပင္ သတိမရႏိုင္ ေလာက္ေအာင္ ဇြဲေကာင္းၾကသည္။ ဇြဲေတာ့ အထူးေကာင္းမြန္ၾကပါသည္။ သိပၸံပညာရွင္မ်ား အုပ္စုလိုက္ ဇြဲေကာင္းၾကသည္။ အသစ္အဆန္း ရွာေဖြမႈ၌ လြန္စြာစိတ္ဝင္စားၾကသည္။ သူတို႔ကို သူတို႔ေတာ့ စပ္စုလြန္းခ်င္သူမ်ားဟု သတ္မွတ္ၾကသည္။ သူတို႔သည္ စပ္စုၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ဤစကားကို သံုးႏႈန္းရာ၌ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ထိုသို႔ခံယူထားျခင္းမ်ားကို ဝန္ခံေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ သူတို႔သည္ Tags: Myanmar Posts, Science, … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , , , | Leave a comment

သိပၸံပညာရပ္၏ျပႆနာတစ္ခု 01

သိပၸံပညာရပ္၏ျပႆနာတစ္ခု အရာရာတိုင္း၌ ျပႆနာမ်ား ရွိၾကသည္သာျဖစ္သည္။ သိပၸံပညာ၌လည္း ျပႆနာမ်ားရွိခဲ့သည္။ ၎ထဲမွ ျပႆနာတစ္ခုမွာ ကြမ္တမ္သီအိုရီကို အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုျခင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာျဖစ္သည္။ ဤျပႆနာေၾကာင့္ ကမာၻေက်ာ္ သိပၸံပညာရွင္ ႏိုဘယ္(လ္)ဆုရ အိုင္းစတိုင္းႏွင့္ အျခားသူ႔သူငယ္ခ်င္း ႏိုဘယ္(လ္)ဆုရ မက္(စ)ဘြန္းတို႔ သေဘာထားျခင္း ကြဲလြဲခဲ့ၾကဖူးသည္။ သို႔ေသာ္ လြန္စြာ ခ်စ္ခင္ၾကေသာ သိပၸံပညာရွင္ အခ်င္းခ်င္းျဖစ္၍ ေမတၱာဓာတ္ကမူ မပ်က္ေခ်။ အယူအဆ ကြဲျပားေၾကာင္းကိုမူ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကဖူးသည္။ အို္င္းစတိုင္းသည္ ႏိႈင္းရဘက္၌ ရပ္တည္၍၊ မက္(စ)ဘြန္းသည္ ကြမ္တမ္ဘက္၌ ရပ္တည္သည္ဟု ေျပာရန္ျဖစ္သည္။ … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , , | Comments Off on သိပၸံပညာရပ္၏ျပႆနာတစ္ခု 01

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား အေျခခံအမႈန္ေလးေတြဆိုတာထင္မိထင္ရာပါ အားလံုးသိၾကပါတယ္ အိုင္းစတိုင္းရဲ႕ ႏိႈင္းရသီအိုရီႀကီးနဲ႔ ကြမ္တမ္မကၠင္းနစ္ပညာတို႔ဟာ ႐ႈပေဗဒ သမိုင္းမွာ အေရးပါ အရာေရာက္တဲ့ အခန္းက႑က ရပ္တည္တယ္ဆိုတာ အားလံုးသိၿပီးသားပါ။ ႏိႈင္းရသီအိုရီ ဆိုတာကေတာ့ အေၾကာင္းအက်ိဳးဘက္ကို လွည့္တယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ရမွာေပါ့။ ကြမ္တမ္မကၠင္းနစ္ ဆိုတာကေတာ့ မေသခ်ာျခင္း၊ ပရမ္းပတာ ျဖစ္ျခင္းဘက္ကို လွည့္တယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ရမွာေပါ့။ ပရမ္းပတာ ျဖစ္တယ္ ဆိုေပမယ့္ လံုးဝ ပရမ္းပတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ မူအတြင္းက ပရမ္းပတာပါ။ ဒီစကားေလးက နည္းနည္းေတာ့ဆန္းတယ္။ အဓိကကေတာ့ Tags: Myanmar Posts, ကြမ္တမ္မကၠင္းနစ္, စၾကာ၀ဠာ, … Continue reading

Posted in Articles | Tagged , , , , | Comments Off on ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား

ေဟာ့ကင္းတို႔၏ထူးျခားေသာဝန္ခံခ်က္

ေဟာ့ကင္းတို႔၏ထူးျခားေသာဝန္ခံခ်က္ ေဟာ့ကင္းတို႔သည္ စၾကဝဠာအေၾကာင္းသိရန္ လြန္စြာႀကိဳးစားၾကသည္။ သူတို႔သည္   (– “things are as they are because they were as they were” –)   ဟူေသာအေျဖကို လက္မခံႏိုင္ၾကေခ်။ ေက်နပ္အားရမႈလည္း မရွိေခ်။ အရာရာသည္ အတိတ္က ျဖစ္သကဲ့သို႔ပဲ ပစၥဳပၸန္လည္း ျဖစ္ေနၾကတာပဲေပါ့ဗ်ာ ဆိုတဲ့စကားကို သူတို႔သည္ ဘဝင္မက်ေခ်။ ဤသို႔ ဘဝင္မက်သျဖင့္ အိုင္းစတိုင္းကိုပင္လွ်င္ အားမလို အားမရ တစ္ခါက ျဖစ္ခဲ့ဖူးသည္။ ေဟာ့ကင္းသည္ … Continue reading

Posted in Articles | Tagged , , | Leave a comment

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား ေဟာ့ကင္းႏွင့္အိုင္းစတိုင္း အိုင္းစတိုင္းသည္ စၾကဝဠာႀကီး ရပ္တည္ေနေသာ သေဘာဘက္သို႔ တိမ္းညြတ္သည္။ ထိုသို႔ တိမ္းညႊတ္ေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္လည္း သူသည္ (Cosmological Constant) ကို တည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ တကယ့္အေျခအေန၌မူ စၾကဝဠာႀကီးသည္ ျပန္႔ကားလွ်က္ရွိသည္။ ဤသို႔ ျပန္႕ကားေၾကာင္းကို လက္ေတြ႕ သက္ေသ ျမင္ေတြ႕ရေသာအခါ အိုင္းစတိုင္းသည္  သူ၏ စၾကဝဠာ ရပ္တန္႔ေနမႈကို လက္ေလ်ာ့ခဲ့ရသည္။ ဤအေၾကာင္းကို ေဟာ့ကင္းသည္ သူ၏ (Black Holes and Baby Universes) စာစု၌ ေအာက္ပါအတိုင္း … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , , | Leave a comment

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား    သိပၸံသမိုင္း၌ ေဟာ့ကင္းသည္ အိုင္းစတုိင္း၏ေနရာ အစားထိုး ရယူႏိုင္စြမ္းရွိေသာ၊ ထင္ရွားေသာ ရူပေဗဒ သေဘာတရားေရးဆိုင္ရာ ပညာရွင္ျဖစ္သည္။ ေဟာ့ကင္းသည္ တစ္ခ်ိန္က တြင္းမဲႀကီးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဤသို႔ဆိုခဲ့ဖူးသည္ – (Eventually, when the star has shrunk to a certain critical radius, the gravitational field at the surface becomes so strong that the light … Continue reading

Posted in Articles | Tagged , | Leave a comment

အံ့ၾသဖြယ္ရာဆင္တူ႐ိုးမွား ေတြးေခၚခဲ့ၾကေသာ သိပၸံပညာရွင္သံုးဦး၏အျမင္မ်ား

အံ့ၾသဖြယ္ရာဆင္တူ႐ိုးမွား ေတြးေခၚခဲ့ၾကေသာ သိပၸံပညာရွင္သံုးဦး၏အျမင္မ်ား  နယူတန္သည္ တခ်ိန္က ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးသည္၊ ယင္းေဖာ္ျပခ်က္မွာ သူ႔ကို ကမာၻက သိပၸံပညာရွင္ႀကီး ထင္မလား၊ မည္သည့္ပညာရွင္ႀကီး ထင္မလားဟူ၍ ထင္ေကာင္း ထင္ၾကေပလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ နယူတန္ကိုယ္တိုင္မွာမူ ပညာရွင္ႀကီး ျဖစ္ဖို႔ထက္ ကေလးသူငယ္ တစ္ေယာက္လို ျဖစ္ေနဟန္ တူသည္ဟု ဝန္ခံခဲ့ဖူးသည္။ သူသည္ ကေလးငယ္ တစ္ဦးကဲ့သို႔ ပင္လယ္ကမ္းစပ္၌ ပိုမိုလွပေသာ ခ႐ုခြံကေလးမ်ား၊ ေက်ာက္စရစ္ခဲေလးမ်ားကို ေကာက္ေနခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္၌  အမွန္သစၥာတည္းဟူေသာ သမုဒၵရာႀကီးသည္ သူ႕ေက်ာဘက္၌ မေလ့လာ မစူးစမ္းရဘဲ က်န္ရစ္ခဲ့သည္ ဟူေသာသေဘာကို … Continue reading

Posted in Buddhism & Science | Tagged , , , , | Leave a comment

အနာဂတ္၏ မေသခ်ာျခင္း

အနာဂတ္၏ မေသခ်ာျခင္း အနာဂတ္သည္ အတိတ္ကဲ့သို႔ ျပဌာန္း ေသခ်ာၿပီးသားျဖစ္လွ်င္ ပစၥုဳပၸန္၌ ဘာတစ္ခုမွ လုပ္စရာ လိုလိမ့္မည္ မဟုတ္ပါဟူေသာ သေဘာရွိသည္။ အနာဂတ္သည္ မေသခ်ာပါဟု သိပၸံ ကြမ္တမ္မကၠင္းနစ္ပညာက ဖြင့္ဆိုသည္။ ထို္ဥပေဒသကို သိပၸံပညာရွင္ ဟိုက္ဇင္ဘတ္ (Heisenberg) က ေဖာ္ထုတ္ခဲ့သည္။ အဓိကမွာ ေသးမႊားေသာ အမႈန္ကေလး၏ တည္ေနရာႏွင့္ လႈပ္ရွားမႈကို မတိုင္းတာႏိုင္ေသာေၾကာင့္ အနာဂတ္သည္ ေသခ်ာျခင္းနွင့္ မေျပာႏိုင္ပါဟူ၍ ဖြင့္ဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ အနာဂတ္၌ ျဖစ္တန္ရာေခ် ရွိသည္ဟု သံုးႏႈန္းၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္  Certainty … Continue reading

Posted in Buddhism & Science | Tagged , , , | Leave a comment