Tag Archives: သိပၸံ

သိပၸံဒႆနပညာ – ၀၁

Share

သိပၸံဒႆနပညာ – ၀၁ သိပၸံပညာရပ္ဟာ ေန႔တိုင္းစူးစမ္း ရွာေဖြ စမ္းသပ္ေလ့လာေနၾကတယ္။ တစ္ခါတစ္ခါ အသစ္အဆန္းေတြ႕ရင္ အဲဒီ အသစ္အဆန္း ေတြ႕ရွိခ်က္နဲ႔ သီအိုရီ အေဟာင္းမ်ားကို ဆက္စပ္ေပးရတယ္။ ဒီကိစၥကို သိပၸံပညာရွင္မ်ား သုေတသန ေလ့လာခန္းထဲက ပညာရွင္မ်ားက သိပ္လုပ္ခ်ိန္ မရဘူး။ ဒီေတာ့ ဒီကိစၥကို ဒႆနပညာရွင္မ်ားက လုပ္ခဲ့ၾကရတယ္။ ဤနည္းအားျဖင့္ ဒႆနပညာရွင္မ်ားရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ သိပၸံနဲ႔ ဆက္သြယ္ရင္းနဲ႔ သိပၸံဒႆနပညာရပ္ဟာ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကား လူသိမ်ားလာတဲ့ အျဖစ္ကို ေရာက္လာပါတယ္။ (ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္) ဗုဒၶစာေပဆုရ ေဒါက္တာခ်စ္ငယ္(ဒႆန) Tags: … Continue reading

Posted in Philosophy of Science | Tagged , , , | Leave a comment

သိပၸံပညာရွင္ေတြရဲ႕သိပၸံနည္းမက်တဲ့ခံယူခ်က္

Share

သိပၸံပညာရွင္ေတြရဲ႕သိပၸံနည္းမက်တဲ့ခံယူခ်က္ နိဗၺာန္ႀကီးဟာ ဗုဒၶဘာသာတို႔ရဲ႕ ပန္းတိုင္အဆံုးပါပဲ။ အဆံုးေရာက္ေတာ့ ဒုကၡၿငိမ္းတာေပါ့။ ဒီေနရာမွာ စကားမစပ္ ေျပာရဦးမယ္၊ သိပၸံက အဆံုးမရွိခ်င္ဘူး။ သိပၸံက ဆံုးသြားမွာကို စိုးတယ္။ သူတို႔ခံယူထားက  — “—- it is better to travel hopefully than to arrive..” “—- we reached the end of the line, the human spirit would shrivel and … Continue reading

Posted in Buddhism & Science | Tagged , , , | Leave a comment

ပန္းတိုင္အမ်ဳိးမ်ဳိး ေအာင္ျမင္ျခင္းအမ်ဳိးမ်ဳိး

Share

ေအာင္ပန္းေမႊးလႈိင္ၾကဴ (၇) ပန္းတိုင္အမ်ဳိးမ်ဳိး ေအာင္ျမင္ျခင္းအမ်ဳိးမ်ဳိး လူ႔ေလာကမွာ ပန္းတိုင္အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိပါတယ္၊ ေအာင္ျမင္ျခင္း အမ်ဳိးမ်ဳိးလည္း ရွိပါတယ္။ ပန္းတိုင္ေရာက္သူမ်ားလည္း ေရာက္ပါတယ္၊ ေအာင္ျမင္ျခင္း ရရွိသူမ်ားလည္း ရရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မတူၾကဘူးေပါ့။ ပန္းတိုင္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ သိပၸံပညာရွင္ေတြက စိတ္ကူးလြဲတာေတြရွိတယ္။ ဥပမာ-နာမည္ႀကီး သိပၸံပညာရွင္ေတြက ပန္းတိုင္ဆိုတာကို လန္႔ေနၾကတယ္။ ဒါကေတာ့ အိုင္းစတိုင္ရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈလည္း ရွိလို႔နဲ႔ တူပါတယ္။ အိုင္းစတိုင္ကေတာ့ ဘယ္သီအိုရီမွ မျပည့္စံုဘူးလို႔ ေျပာခဲ့ဖူးတာကိုး။ ဒီေတာ့ တျခား သိပၸံပညာရွင္ေတြကလည္း Tags: Buddhism, Myanmar Posts, … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , , , , , , | Leave a comment

သိပၸံပညာရွင္ အုိင္းစတုိင္းႏွင့္ ပါတ္သက္၍ . . .

Share

သိပၸံပညာရွင္ အုိင္းစတုိင္းႏွင့္ ပါတ္သက္၍ ေျပာစရာ ထူးျခားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားရွိသည္။ သူ၏ ေက်ာ္ၾကားေသာ အဆုိအမိန္႕တစ္ခုမွာ “God Does Not Play Dice” ဟူ၍ပင္ျဖစ္သည္။ ဤစာေၾကာင္းကို သူသည္ သူ၏ မိတ္ေဆြ ႏုိဗယ္လ္ဆုရ မက္္စ္ဘြန္းထံေရးေသာအခါ ထည့္သြင္း ေရးသားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယခုအခါ ယင္းအဆုိသည္ “E=mc2” ၏ေနာက္၌လုိက္၍ထင္ေပၚ ေက်ာ္ေဇာခဲ့သည္။ သူ၏ အျမင္မွာ “စၾက၀ဠာသည္ ပရမ္းပတာ ျဖစ္လိမ့္မည္ မဟုတ္” ဟူေသာ အျမင္ပင္ျဖစ္သည္။ ထုိ႕ေနာက္သူ႕အား စာေရးဆရာ တစ္ရာေက်ာ္က … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , , , , , | Leave a comment

သိပၸံဒႆနႏွင့္အႏွစ္သာရမ်ား (၀၂)

Share

သိပၸံဒႆနႏွင့္အႏွစ္သာရမ်ား (၀၂) နယူတန္က ေျပာခဲ့ဖူးတယ္ – ( .. .. I do not know how I may appear to the world, but to myself I seem to have been only like a boy, playing on the sea shore, and diverting myself, in … Continue reading

Posted in Articles | Tagged , | Leave a comment

သိပၸံဒႆနႏွင့္အႏွစ္သာရမ်ား (၀၁)

Share

သိပၸံဒႆနႏွင့္အႏွစ္သာရမ်ား (၀၁) သိပၸံ၌ အႏွစ္သာရရွိသည္။ ဒႆနပညာ၌လည္း အႏွစ္သာရရွိသည္။ သိပၸံဒႆန ေပါင္းလိုက္ေသာအခါ ပို၍အႏွစ္သာရရွိသည္။ အခ်ိဳ႕က သိပၸံဒႆန ရွိေၾကာင္းကို မသိၾကေခ်။ ဒႆနပညာကို ၀ိဇၨာပညာတစ္ခုခုသာ သတ္မွတ္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ထို၀ိဇၨာပညာရပ္ ဒႆနပညာရပ္ထဲ၌ သိပၸံဒႆန ရွိသည္ကို အတြင္းက်က် ေလ့လာသူမ်ား မွသာလွ်င္ သိၾကသည္။ သိပၸံပညာရွင္မ်ားကလည္း ဒႆနပညာကို စိတ္၀င္စားၾကသည္။ ဒႆနပညာရွင္မ်ားကလည္း သိပၸံပညာကို ေလးစားသည္။ ႏွစ္ခုေပါင္းစံုမိေသာအခါ လြန္စြာအဖိုးတန္လာသည္။ အမွန္ေတာ့မူ သိပၸံပညာရွင္မ်ားသည္ ရွာေဖြၾကသည္၊ ရွာေဖြေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကို ျပန္လည္ရွင္းလင္း ထုတ္ေဖာ္ရာ၌ ဒႆနပညာကို … Continue reading

Posted in Articles | Tagged , | Leave a comment

သိပၸံပညာတိုးတက္လာခဲ့ပံု

Share

သိပၸံပညာတိုးတက္လာခဲ့ပံု သိပၸံပညာ တိုးတက္လာခဲ့ပံုကို ဆန္းစစ္လွ်င္ တစ္ခ်ိန္က အစုလိုက္ အၿပံဳလိုက္ သုေတသနလုပ္ရာမွ အေျဖမ်ားကို ညိႇႏိႈင္းရင္း တိုးတက္လာသည္ဟု ေကာက္ခ်က္ခ်ႏိုင္သည္။ သိပၸံပညာရပ္သည္ တစ္ခ်ိန္က အုပ္စုဖြဲ႕၍ အလုပ္လုပ္ခဲ့သည္ဟု ယူဆႏိုင္သည္။ ႐ူပေဗဒတြင္ ႏိႈင္းရသီအိုရီႏွင့္ ကြမ္တမ္သီအိုရီတို႔တြင္ ႏိုင္းရသီအိုရီသည္ အိုင္းစတိုင္း တစ္ဦးတည္း ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ ခဲ့သည္။ ကြမ္တမ္သီအိုရီမွာမူ အုပ္စုဖြဲ႕၍ ညိႇႏိႈင္းလုပ္ေဆာင္ ခဲ့ၾကသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္မူ Tags: Myanmar Posts, သိပၸံ

Posted in Buddhism | Tagged , | Leave a comment

စိတ္ခ်ရျခင္းဆိုင္ရာျပႆနာ

Share

စိတ္ခ်ရျခင္းဆိုင္ရာျပႆနာ     အရာရာ စိတ္ခ်ရျခင္းသည္ လြန္စြာအဖိုးတန္သည္။ နက္႐ိႈင္းမႈလည္း ရွိသည္။ စိတ္ခ်ရေအာင္မလုပ္ဘဲ ျဖစ္သလိုလုပ္ျခင္းေၾကာင့္ စိတ္မခ်ရျခင္း ျဖစ္တတ္သကဲ့သို႔၊ စိတ္ခ်ရေအာင္လုပ္ရင္းႏွင့္ပင္ စိတ္မခ်ရေသာ အေျခအေနသို႔ ေရာက္တတ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စိတ္ခ်ရျခင္းသည္ လြန္စြာအေရးႀကီးသည္။ ဝိပႆနာ၌ အေသစိတ္ခ်ရျခင္း ဟူေသာစကားရွိသည္။ စာေရးသူသည္ ဝိပႆနာ က်င့္ခဲ့သည္။ အေသစိတ္ခ်ရသည္ ဆိုသည္မွာ လြယ္ေသာ ကိစၥမဟုတ္ေခ်။ ထို႔အတူ အားလံုးေသာ ကိစၥမ်ား စိတ္ခ်ရသည္ ဆိုသည္မွာ လြယ္ကူသည္ေတာ့ မဟုတ္ေခ်။ ယခု ေဘာလံုးၿပိဳင္ပြဲမ်ားတြင္ ပထမပိုင္း၌ မိမိ … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , , | Leave a comment

ႏွစ္ၿခိဳက္ဖြယ္ေကာင္းေသာသိပၸံပညာရွင္မ်ား၏သေဘာထားမ်ား

Share

ေဟာ့ကင္း၏အယူအဆမ်ား ႏွစ္ၿခိဳက္ဖြယ္ေကာင္းေသာသိပၸံပညာရွင္မ်ား၏သေဘာထားမ်ား    နယူတန္သည္ ေအာက္ပါစကားကို ေျပာခဲ့သည္ – (.. .. I do not know how I may appear to the world, but to myself I seem to have been only like a boy, playing on the sea shore, and diverting myself, … Continue reading

Posted in Articles | Tagged , | Leave a comment

ေဟာ့ကင္းႏွင့္ပတ္သက္၍

Share

ေဟာ့ကင္းႏွင့္ပတ္သက္၍  ေဟာ့ကင္းသည္ တခ်ိန္က Black Holes ထဲ၌ သိပၸံပညာရွင္မ်ား ေလ့လာ၍ မရႏိုင္ေသာ အရာမ်ား ရွိသည္ဟု တင္စား၍ ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးသည္။ တင္စားခ်က္မွာ အိုင္းစတိုင္းကိုပင္ မွားေၾကာင္း ေထာက္ျပသကဲ့သို႔ ရွိခဲ့သည္။ အိုင္းစတိုင္းသည္ တစ္ခ်ိန္က (God does not play dice.) God သည္ ေႂကြအံမကစားပါ ဟူ၍  အဓိပၸာယ္ရသည္။ ရည္ညႊန္းခ်က္မွာ ဤစၾကဝဝဠာႀကီး၌ ျဖစ္ရပ္ျဖစ္စဥ္တို႔သည္ ေႂကြအံကစားသကဲ့သို႔ ပရမ္းပတာ မျဖစ္ႏိုင္ပါဟု အိုင္းစတိုင္းသည္ ေဖာ္ျပခဲ့ဘူးသည္။ ယင္း (God … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , | Leave a comment

ေဟာ့ကင္းႏွင့္ပတ္သက္၍

Share

ေဟာ့ကင္းႏွင့္ပတ္သက္၍   ေဟာ့ကင္း၏ေလးစားစရာအခ်က္အလက္မ်ား   ေဟာ့ကင္းသည္ သူ၏ The Universe in a Nutshell ဆိုေသာ နာမည္ႀကီးစာအုပ္ ေရွ႕ပိုင္းတြင္   We shall increase in complexity, if not in depth and shall always be the center of an expanding horizon of possibilities. (THE UNIVERSE IN A … Continue reading

Posted in Articles | Tagged , , | Leave a comment

လူငယ္မ်ားႏွင့္သိပၸံပညာ

Share

လူငယ္မ်ားႏွင့္သိပၸံပညာ   လူငယ္မ်ား သိပၸံပညာ လိုက္စားသျဖင့္ ဝမ္းသာမိသည္။ သိပၸံပညာသည္ လိုက္စား၍ မကုန္ႏိုင္ေအာင္ မ်ားျပားက်ယ္ေျပာသည္ကို လူငယ္မ်ားလည္း အသိျဖစ္သည္။ သိပၸံပညာ၌ စနစ္တက်ဖြဲ႕စည္းမႈ – Systematization ေယဘုယ်ျပဳမႈ – Generalization တစ္သီးပုဂၢလမဆန္မႈ – Universalization လက္ေတြ႕စမ္းသပ္မႈ – Verifiability ေၾကာင္းက်ိဳးဆက္သြယ္မႈႏွင့္ယွဥ္မႈ – Causality အနာဂါတ္အတြက္ ႀကိဳတင္ေျပာေဟာျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ – Predictability မွန္လည္းမမွားေၾကာင္း သက္ေသျပေသာ ဆန္းသစ္ေသာနည္းႏွင့္ယွဥ္၍ – Falsifiability   စေသာ ဂုဏ္ရည္မ်ားသည္ … Continue reading

Posted in Buddhism & Science | Tagged , , , | 1 Comment

အေၾကာင္းအက်ိဳးပညာ(၁)

Share

အေၾကာင္းအက်ိဳးပညာ(၁)      အေၾကာင္းအက်ိဳးပညာကို သိပၸံက လက္ခံသည္။ အေၾကာင္းအက်ိဳးပညာႏွင့္ပင္ သိပၸံသည္ ထင္ေပၚေက်ာ္ေဇာလာသည္။ အေၾကာင္းအက်ိဳးပညာျဖင့္ လူသားအသံုးခ် ပစၥည္းမ်ားအား ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ဤနည္းအားျဖင့္ သိပၸံသည္ လူသားမ်ားအဖို႔ ေရပန္းစားစရာ ဘာသာရပ္ ျဖစ္လာသည္။ ကြမ္တမ္မကၠင္းနစ္ ပညာရပ္၌ မေသခ်ာျခင္း နိယာမ ေပၚထြန္းလာေသာအခါ – ႏိုဘလ္ဆုရ မက္(စ)ဘြန္းက – “ကၽြန္ေတာ္တို႔ သိပၸံပညာရပ္သည္ အေၾကာင္းအက်ိဳးကို လက္ခံပါသည္။ အကယ္၍ သိပၸံပညာရပ္သည္ အေၾကာင္းအက်ိဳးပညာရပ္ကို လက္မခံပါဟု ဆိုလွ်င္၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သိပၸံပညာရပ္သည္ Tags: Buddhism … Continue reading

Posted in Buddhism & Science | Tagged , , | Leave a comment

နိဗၺာန္၏ ဂုဏ္ရည္မ်ား

Share

နိဗၺာန္၏ ဂုဏ္ရည္မ်ား နိဗၺာန္၏ ဂုဏ္ရည္မ်ား ကို မၾကာခဏ တင္ျပခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒီတခါ တင္ျပရတာကေတာ့ စာဖတ္ပရိသတ္ႀကီးကို ေလးစားလုိ႕ပါပဲ။ ေလးစားလုိ႕ဆုိတာ နိဗၺာန္ရဲ႕ ဂုဏ္ရည္ေတြကို တင္ျပလုိက္တာနဲ႕ စာဖတ္ပရိသတ္ႀကီးက ဂုဏ္ရည္ရွိတဲ့ နိဗၺာန္ဆုိတာ ရွိမွာပဲလုိ႕ ယုတၱိနည္းက် နိဂုံးဆြဲႏုိင္ ေရလည္ဖုိ႕ျဖစ္ပါတယ္။ နိဗၺာန္မွာ ဂုဏ္ရည္ေတြရွိပါတယ္။ နိပုဏ၊ အစၥရိယ၊ အမၻဳတ၊ ၀ိိေ၀က၊ အနိဒႆန စသည္ျဖင့္ ေပါ့။ (ပါဠိလုိသုံးတာကေတာ့ ခြင့္ျပဳပါ)။ ေသေသခ်ာခ်ာ သိစိမ့္ေသာငွာ ဆုိတဲ့ အဓိပၸာယ္လည္းပါပါတယ္။ နိဗၺာန္က ႏုညံ့တယ္၊ သိမ္ေမြ႕တယ္၊ … Continue reading

Posted in Buddhism | Tagged , , | Leave a comment

သိပၸံပညာထက္ သာလြန္ျမင့္ျမတ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာအဆံုးအမ

Share

သိပၸံပညာထက္ သာလြန္ျမင့္ျမတ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာအဆံုးအမ   ေယဓမၼာ ေဟတုပၸဘ၀ါ – အၾကင္ျဖစ္ရပ္တိုင္း၌ အေၾကာင္းခံတရားရွိသည္ … ဤအဆံုးအမသည္ ဗုဒၶဘာသာ၌ ထင္ရွားသည္။ ကမာၻသည္ ဤကဲ့သို႔ေသာ ဥပေဒသကို နက္နက္႐ႈိင္း႐ႈိင္း နံပါတ္ကုန္ မေတြ႕ေသးေခ်။ ၄င္းတို႔သည္ T.O.E ေခၚ (Theory of everything) ကို ရွာေဖြခဲ့ၾကသည္။ အိုင္းစတိုင္း လက္ထက္ကလည္း မေတြ႕ခဲ့ေခ်။ အိုင္းစတိုင္းသည္ T.O.E ရွာခ်ိန္မွာ ကြမ္တမ္မကၠင္းနစ္မွ မေသခ်ာမႈနိယာမ (Uncertainty Principle) ေပၚလာသျဖင့္ စိတ္ဓာတ္က်သြားသည္။ ေသတပန္ … Continue reading

Posted in Buddhism & Science | Tagged , , | 1 Comment