သိပၸံဒႆနပညာ – ၀၇

Share

သိပၸံဒႆနပညာ – ၀၇

max bornဒႆနအေၾကာင္းအရာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏုိဗယ္ဆုရွင္မက္(စ္)ဘြန္းကလည္း သူ႕ရဲ႕(Natural Philosophy of Cause and Chance) စာအုပ္ထဲမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးပါတယ္။

(I am convinced that we are on a never-ending way; on a good and enjoyable way, but far from any goal.)

ဆိုၿပီး ေဖာ္ျပခဲ့တယ္။

တကယ္ေတာ့ အိုင္းစတိုင္းရဲ႕ လြမ္းမိုးမႈေတြဟာ သိပၸံပညာရွင္ေတြ အေပၚမွာ ေတာ္ေတာ္ေလး သက္ေရာက္ေၾကာင္းကို ေလ့လာေတြ႕ရွိရတယ္။

အိုင္းစတိုင္းက

(— never completely final, .. ./ The Fundaments of Theoretical Physics )

ဆိုတဲ့ စကားကို သံုးလိုက္တာ – အဲဒီအသံုးအႏႈန္းကေန ဆင့္ပြားၿပီးတဲ့ေနာက္ အခု သူတို႔ ဖိုင္နယ္ဆိုတာကို မလုိခ်င္ၾကေတာ့ဘူး။

သူတို႔ဟာ သြားေနရရင္ ေက်နပ္တယ္၊ သုေတသနလုပ္ေနရရင္ ေက်နပ္တယ္။ ဘယ္ေတာ့ ရည္မွန္းခ်က္ ေရာက္မယ္ဆိုတာ သူတို႔မစဥ္းစားဘူး၊ ၀င္လည္း မ၀င္စားဘူး။ ရည္မွန္းခ်က္လည္း မရွိဘူး၊ ရွိတဲ့ရည္မွန္းခ်က္ကို ေရာက္ရင္ ရပ္သြားမယ္ဆိုတာကိုလည္း မလိုလားဘူး။ သူတို႔ဟာ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္နဲ႔ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ခရီးသြားၿပီး လူသားေတြအတြက္ ပညာရွာဖို႔ပဲ အေရးႀကီးတယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာကို ခံယူလာၾကတယ္။ ဒီခံယူခ်က္က တျဖည္းျဖည္း ျပန္႔ႏွံ႔လာတယ္။

ေနာက္ပိုင္းမွာ ရည္မွန္းခ်က္မလိုဘူး ရွာေဖြေတြ႕ရွိဖို႔သာ လိုတယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ေဖာ္ျပလာၾကတယ္။ အံ့ၾသစရာလည္းေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သိပၸံပညာရွင္ အခ်င္းခ်င္း လက္ဆင့္ကမ္းၿပီးတဲ့ေနာက္ လႊမ္းမိုးမႈ ရွိတာေတြလည္း ရွိတယ္။ တစ္ခါတစ္ခါေတာ့လည္း ဆန္႔က်င္ဖက္ အေတြးအျမင္ေတြလည္း ေပၚေပါက္ခဲ့ဖူးတယ္။ ဒါဟာ သူတို႔ သိပၸံပညာရွင္ေတြနဲ႔ ဒႆနအျမင္ ဆင္ျခင္တံုတရားတို႔ရဲ႕ ရလဒ္ဆိုရင္လည္း မမွားပါဘူး။

မက္စ္ဘြန္းရဲ႕ အမ်ားသူငါ ေ၀ဖန္ေနသလို (Causality) အေပၚမွာ သူက ပစ္ပစ္ပယ္ပယ္ မေ၀ဖန္ပါဘူး သူ႔သေဘာထားက

(.. it would cease to be a science if it had given up the search for the causes of phenomena.)

ဆိုၿပီးတင္ျပခဲ့တယ္။ အဓိပၸာယ္ကေတာ့ သဘာ၀တရားရဲ႕ ျဖစ္ရပ္ျဖစ္စဥ္ထဲမွာ အေၾကာင္းတရားကို ရွာဖို႔အတြက္ လက္ေလွ်ာ့လိုက္ရင္ သူတို႔ဟာ သိပၸံပညာရပ္ႀကီး တစ္ခုလံုးကို လက္ေလွ်ာ့ရမလို ျဖစ္သြားမယ္လို႔ သတိေပးခဲ့တယ္။

ဒါေၾကာင့္ ေၾကာင္းက်ိဳးဆက္သြယ္မႈပညာကို လက္ခံႏိုင္တဲ့ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္နဲ႔ လက္ခံသင့္ေၾကာင္းကို မက္စ္ဘြန္းက ေျပာခဲ့တယ္။ ဒါဟာလည္းသူ႔ရဲ႕ ဒႆနအျမင္တစ္ရပ္ပါပဲ။

ဗုဒၶစာေပဆုရ

ေဒါက္တာခ်စ္ငယ္()

This entry was posted in Philosophy of Science and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *