ျမတ္ပန္းေမႊးလွိဳင္ၾကဴ -30

Share

ျမတ္ပန္းေမႊးလွိဳင္ၾကဴ

ျမတ္ဗုဒၶ၏ သိပၸံနည္းက် သစၥာ၀ါဒ

တကၠသိုလ္ အသိုင္းအ၀ိုင္းတြင္ (၁၉) ႏွစ္တိတိ က်င္လည္က်က္စားလ်က္ စိတၱေဗဒႏွင့္ ဒႆနိကေဗဒ ပညာရပ္မ်ားကို အတြင္းက်က် ေလ့လာခဲ့ၾကရာမွ သိပၸံနည္းပညာအၾကာင္းကို တစြန္းတစ သိရွိနားလည္ခြင့္ ရရွိခဲ့ေပၿပီ။

သိပၸံနည္းပညာ၌ ယုတၱိနည္းက် အစီအစဥ္ရွိျခင္း၊ (Systematization)  စံနစ္တက် ဖြဲ႕စည္းတည္ (Logical arrangement) ေဆာက္ထားျခင္း၊ မွားသည္မွန္သည္ဟု အဆံုးအျဖတ္ေပးသည္ကို ခံယူႏိုင္စြမ္းရွိေသာ အဆိုျပဳခ်က္မ်ား ပါ၀င္ႏိုင္ျခင္း၊ (propositions which can be judged whether true or false) ေယဘူယ် သေဘာျပဳျခင္း၊ (Generalization)  လူမ်ဳိးမေ႐ြး ဘာသာမေ႐ြး ႀကီးငယ္က်ားမႏွင့္ အခ်ိန္မေ႐ြး၊ ေနရာမေ႐ြး၊ အစမ္းအသပ္၊ အစစ္အေဆးကို ခံယူႏိုင္ျခင္း၊ (Verifiable) ေၾကာင္းက်ဳိးဆက္ႏႊယ္မႈမ်ား ပါ၀င္ျခင္း၊ (Causal Relation) ႀကိဳတင္ေျပာျပႏိုင္ျခင္း၊ (Prediction) တို႔ႏွင့္ ဓမၼဓိ႒ာန္က်ေသာအျမင္ (Objective outlook) မ်ားအျပင္ မိမိတို႔၏ အမွားကို မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္ ျပန္လည္စီစစ္ စစ္ေဆးလ်က္ မလိုလားအပ္သည္တို႔ကို စြန္႔ပယ္ျပဳျပင္ ျပင္ဆင္ မြန္းမံ သင့္သည္တို႔ကို ျပဳျပင္ျပင္ဆင္မြန္းမံကာ လူ႕အေၾကာင္း၊ ေလာကအေၾကာင္း၊ သီတင္းေကာင္း သီတင္းမွန္ကို ေပးအပ္ရန္ ႀကိဳးစားတည္ေဆာက္ထားေသာ ပညာရပ္တစ္ခုပင္ ျဖစ္ေပသည္။

တနည္းအားျဖင့္ လူ႕အေၾကာင္းသည္၎၊ စၾကာ၀ဠာႀကီး အေၾကာင္းကို၎၊ လူသည္ စၾကာ၀ဠာႀကီး အတြင္း၌ ဘယ္အခန္းက႑၌ ပါ၀င္တည္ရွိေနသည္ ဆိုသည္ကို၎၊ ပီပီျပင္ျပင္ ထင္ရွားလာေစရန္ လူ႕ေကာင္းႀကိဳးျပဳႏိုင္ေသာ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားကို လူသားတို႔အတြက္ တင္ဆက္ေဖၚျပေနေသာ နည္းပညာရပ္ တစ္ခုပင္ ျဖစ္ေနေပသည္။

အျခားတစ္ဖက္မွ အနက္ ေပးရလွ်င္လည္း လူ႕အေၾကာင္း စၾကာ၀ဠာအေၾကာင္းတို႔ကို ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ေနရသနည္း။ (WHY) ဟူ၍ . . .

ေရွးဦးစြာ မေလ့လာဘဲ ဘာျဖစ္ေနသနည္း၊ (WHAT) ဟူေသာေမးခြန္း၏ အေျဖမ်ားကို အေတြ႕အၾကံဳအျဖစ္ လက္ေတြ႕စမ္းသပ္ စီစစ္ေလ့လာေသာ ပညာရပ္ တစ္ခုပင္ ျဖစ္ခဲ့ေလသည္။

ဘာျဖစ္ေနသည္ ဆိုသည္ကို သိရွိၿပီးပါမွ ဘာ့ေၾကာင့္ ျဖစ္ရသည္ဆိုသည္ကို ဆက္လက္ဆင္ျခင္ အၾကံထုတ္ရေသာ ဘာသာရပ္တစ္ခုျဖစ္သည္။

ဘာျဖစ္ေနသည္ ဆိုသည္ကို မသိရွိပါဘဲလ်က္ ဘာ့ေၾကာင့္ ျဖစ္ရသည္ဟု စိတ္ကူးယဥ္ ဆင္ကန္းေတာတိုး ဆို႐ိုးစကား သိပၸံပညာရပ္မ်ား၌ မပါရွိေခ်။

လက္ေတြ႕ေလ့လာ သိရွိရေသာ ခိုင္လံုမွန္ကန္ေသာ အေၾကာင္းအခ်က္ အေပၚ၌ အေျခစိုက္၍သာ အႏုမာန ေတြးဆခ်က္မ်ား ထုတ္ႏႈတ္၍ လက္ေတြ႕စမ္းသပ္ ၾကည့္႐ႈေလ့လာကာ ေရွ႕ေနာက္မကိုက္ညီသည္ မ်ားကို ျငင္းဖ်က္လ်က္ ကိုက္ညီ မွန္ကန္ရာမ်ားႏွင့္သာ ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္အပ္ေသာ ပညာရပ္ အမ်ဳိးအစားဟု ဆိုရေပမည္။

အဆိုပါ ပညာရပ္ နည္းနာနိသွ်မ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္၍ (မိမိကိုယ္တိုင္ ၁၃ ႏွစ္တိတိ ဆရာျမတ္ကိုယ္တိုင္ထံ ခ်ဥ္းကပ္လ်က္ အေႏၲ၀ါသိက တပည့္အျဖစ္ ခံယူကာ အပတ္တကုတ္ ႀကိဳးစားအားထုတ္ က်င့္ၾကံဘူးေသာ) ျမတ္ဗုဒၶ၏ ၀ိပႆနာ နည္းပညာရပ္မ်ားကို တင္ျပလိုေပသည္။ ေရွးဦးစြာ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ႐ုပ္နာမ္၀ါဒျဖစ္၍ နာမ္၀ါဒမဟုတ္ေၾကာင္း ရွင္းလင္းတင္ျပ လိုေပသည္။

နာမ္ဓာတ္ႏွင့္ ႐ုပ္ဓာတ္တို႔သည္ ပထ၀ီ၀င္ဘာသာမွ – ကုန္းေလသည္ ပင္လယ္ေလထက္ ပူလြယ္ ေအးလြယ္သည္ ဆိုသကဲ့သို႔ နာမ္ဓာတ္သည္ ႐ုပ္ဓာတ္ထက္ ျဖစ္လြယ္ပ်က္လြယ္သည္။ တနည္းအားျဖင့္ ႐ုပ္ဓာတ္မွာ ေရွ႕ကျဖစ္ၿပီး၊ ေနာက္မွ ခ်ဳပ္သည္။ နာမ္ဓာတ္မွာ ေနာက္မွ ျဖစ္ေပၚၿပီး ေရွးဦးစြာ ခ်ဳပ္ပ်က္သည္။ ဤသေဘာကို အဇၩတၱ ႐ုပ္နာမ္အေပၚ စိတၱာႏုပႆနာကို ဉာဏ္ျဖင့္ အနိစၥလကၡဏာ တင္ေလ့ရွိၾကေသာ ၀ိပႆနာ ေယာဂီမ်ား ပို၍ အေသးစိတ္ သေဘာေပါက္ႏိုင္ပါသည္။ ဤေနရာတြင္ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ နာမ္၀ါဒမဟုတ္၊ ႐ုပ္နာမ္၀ါဒျဖစ္သည္။ ၎အျပင္ လူ၌ ႐ုပ္ကိုအေျချပဳလ်က္ နာမ္တရား ျဖစ္ေပၚလာရသည္။

နာမ္တရားသည္ လွ်င္ျမန္လြန္းလွသျဖင့္ ႐ုပ္ထက္ ေနာက္က်မွ ျဖစ္ေပၚလာၿပီး ေရွးဦးစြာ ခ်ဳပ္ေပ်ာက္သြားရသည္။ ၎ေနာက္မွ ႐ုပ္တရားက ခ်ဳပ္ပ်က္ရသည္ဟု ဂဃနဏ တင္ျပရွင္းလင္းလို၍ ျဖစ္ပါသည္။

ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ႐ုပ္နာမ္၀ါဒျဖစ္သကဲ့သို႔ သစၥာ၀ါဒလည္းျဖစ္သည္။ တနည္းအားျဖင့္ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ အဆိုး႐ႈ၀ါဒ (PESSIMISM) မဟုတ္ေခ်။ ဤေနရာ၌ အလ်ဥ္းသင့္၍ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ အဆိုး႐ႈ၀ါဒမဟုတ္ သစၥာ၀ါဒ၊ ယထာဘူတ၀ါဒသာလွ်င္ျဖစ္ေၾကာင္း အနည္းငယ္ရွင္းျပပါမည္။ ဗုဒၶဘာသာကို စနစ္တက် မေလ့လာသူ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ၊ ဒုကၡ၊ အနတၱ လကၡဏာေရးသံုးပါးကို ဆင္ျခင္ရေသာ ဗုဒၶ၀ါဒအေပၚ အဆိုး႐ႈ၀ါဒဟု အထင္အျမင္လြဲမွားမႈမ်ား ရွိေနၾကသည္။

ထိုသို႔ အထင္လြဲမွားေနၾကျခင္းမ်ားသည္ ဗုဒၶ၀ါဒကိုလည္း နားမလည္၊ အဆိုး႐ႈ၀ါဒကိုလည္း နားမလည္ၾကေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ၎ပုဂၢဳိလ္မ်ားကဲ့သို႔ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာၿပီး ေယဘူယ်ျပဳ ေကာက္ခ်က္ခ်ရပါမူ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ အေကာင္း႐ႈ၀ါဒ (OPTIMISM) ဟူ၍သာ ေကာက္ခ်က္ခ်စရာ ေကာင္းေနေပသည္။

အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ အဆိုးမွ လြတ္ေျမာက္ရာ ခ်မ္းသာၿငိမ္းေအးေသာ အေကာင္း နိဗၺာန္ သည္သာ အမွန္တကယ္ တည္ရွိေၾကာင္း၊ ၎အျပင္ ထို အေကာင္း သုခနိဗၺာန္သို႔ ေရာက္ရာ ေရာက္ေၾကာင္း နည္းလမ္းေကာင္းမ်ားကိုလည္း အတိအလင္း ေဖၚျပထားေသာ ၀ါဒအမ်ဳိးအစားသာလွ်င္ ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္သည္။

အဆိုး႐ႈ၀ါဒ၏ သေဘာ၌ အေကာင္းကို၎၊ အေကာင္းကို ရရာ ေရာက္ရာ နည္းလမ္းကို၎၊ ဗုဒၶ၀ါဒကဲ့သို႔ အဘယ္မွာ ေပးအပ္ႏိုင္ပါမည္နည္း။ ယခု ဗုဒၶ၀ါဒမွာမူ ဆိုးသည္ကို ဆိုးသည္ဟု ယထာဘူတက်က် သစၥာ၀ါဒီပီပီ ေဖၚျပ၍ ထိုအဆိုးကို မဖက္တြယ္ရန္ အဆိုးကို စြန္႔ပယ္၍ အေကာင္းသို႔ ျမတ္ရာ ခ်မ္းသာရာ ၿငိမ္းခ်မ္းရာသို႔ တက္လွမ္းရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အျပဳသေဘာျဖင့္ ဟုတ္ရာမွန္ရာ ေဖၚျပလမ္းညႊန္ထားေသာ သိပၸံနည္းက် သစၥာ၀ါဒမွ်သာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

 

ဗုဒၶျမတ္စြာ၊ ရဟႏၲာတို႔၊

စံရာနိဗၺဴ၊ ၿမိဳက္ဆူဆူကို၊

ပူေဇာ္ဦးခိုက္၊ ျမတ္ႏိုးႀကိဳက္သည္၊

အမိုက္ကင္း၍၊ လင္းေစေသာ္ –

 

(စာေပခြင့္ျပဳခ်က္အမွတ္-၁၁၀၃၂/၁၉၇၈-ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ)
ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္ –
Admin (www.chitnge.com)

This entry was posted in Buddhism and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *