ေဒါက္တာခ်စ္ငယ္၏အတၳဳပၸတၱိ 16

ေဒါက္တာခ်စ္ငယ္၏အတၳဳပၸတၱိ

အပိုင္း (၁၆)

အရိယာတို႔၏အရည္အခ်င္းမ်ား

bcdအရိယာတို႔၏ အရည္အခ်င္းမ်ားသည္ ပင္ကိုအရည္အခ်င္းမ်ား ျဖစ္သည္။ လုပ္ႀကံ သတ္မွတ္ထားေသာေၾကာင့္ ရရွိေသာ အရည္အခ်င္းမ်ား မဟုတ္ေခ်။

ဥပမာ –

သန္႔စင္ေသာသီလ

သန္႔စင္ေသာ သီလဆိုသည္မွာ အရိယာတို႔၏ သီလသည္ ရာသက္ပန္ျဖစ္သည္။ မေသမခ်င္း ေစာင့္စည္းသည္။ ေစာင့္စည္းသည္ ဆိုရာ၌ အရိယာတို႔က အက်ိဳးမဲ့ျဖစ္လို႔ မလုပ္ဘူးဟု ဆံုးျဖတ္ၿပီး ဆင္ျခင္ေစာင့္စည္းျခင္း ျဖစ္သည္။ သီလယူထားလို႔ သီလမက်ိဳးေပါက္ေအာင္ ယူတဲ့ေန႔အတြက္ ေစာင့္သည္ဆိုသည့္သေဘာ မဟုတ္ေခ်။ ထာ၀ရသီလျဖစ္သည္။ ယင္းကား သန္႔စင္ေသာသီလ ျဖစ္သည္။

အရိယာမ်ား၌ သန္႔စင္ေသာသီလ ရွိၾကသည္။ သူတို႔မလုပ္ဘူးဟူေသာအရာမ်ားကို ေသသည္အထိ မလုပ္ၾကေခ်။ မလုပ္ျခင္းမွာ တစ္စံုတစ္ခုေသာ ပညတ္ေၾကာင့္ မလုပ္ျခင္း မဟုတ္ေခ်၊ ရင္ထဲကိုက မလုပ္သင့္ဘူးဟု ယံုၾကည္ၿပီး မလုပ္ဘဲေနျခင္းအတြက္ သက္သက္ျဖစ္သည္။ ယင္းကား အံၾသဖြယ္ရာ ေကာင္းသည္။ အက်ယ္အက်ယ္ ေရးလွ်င္မူ သန္႔စင္ေသာသီလသည္ ကုန္ႏိုင္ဖြယ္ရာ မရွိေခ်။ လြန္စြာ သန္႔စင္ၾကသည္။ စိတ္ထားျဖဴစင္ၾကသည္။ အညစ္အေၾကးကို ကိုယ္တိုင္မလိုလားအပ္သျဖင့္ ပယ္ရႈၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အထူးေစာင့္စည္းစရာမလိုေခ် ယင္းကား သန္႔စင္ေသာ သီလျဖစ္သည္။

တည္ၿငိမ္ေသာသမာဓိ

သမာဓိရွိလွသည္၊ ေရမ်ားပြက္ပြက္ဆူေနလွ်င္ အရိပ္မထင္ေခ်။ ထို႔အတူ တစ္စံုတစ္ေယာက္သည္ က်ီးကန္းေတာင္းေမွာက္ ျဖစ္ေနလွ်င္၊ ေမ်ာက္အုန္းသီး ရသလို ျဖစ္ေနလွ်င္မူ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ မရွိသျဖင့္ ၀င္စားႏိုင္ေသာ ဆင္ျခင္မႈမ်ား  ဆိတ္သုဥ္းသြားတတ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တည္ၿငိမ္ေသာ သမာဓိရွိရသည္။ သမာဓိရွိသျဖင့္ ေရသည္ၾကည္လင္၍ ၿငိမ္သက္ေနရာ အရိပ္ထင္သည္ ထို႔အတူပင္ သမာဓိ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ရွိသျဖင့္ “သမာဓိေတာ့ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ” ဆိုေသာ စကားအတိိုင္း သမာဓိရွိမွ  အမွန္အကန္ ျမင္ႏိုင္သည္။

သူေတာ္စင္မ်ားသည္ သမာဓိလြန္စြာရွိၾကသည္။ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ ရွိၾကသည္။ တည္ၿငိမ္မႈကို ဂရုစိုက္ၾကသည္ က်င့္အားလည္း ေကာင္းၾကသည္။ တည္ၿငိမ္ပါဆိုလွ်င္ တည္ၿငိမ္သြားလိုက္မလားေအာင္ အရည္အခ်င္းရွိၾကသည္။

ဉာဏ္ပညာကိုလည္း အားကိုးႏိုင္သျဖင့္မူ စိတ္ကေတာက္ကဆျဖစ္ေသာ္လည္း ဉာဏ္ပညာျဖင့္ စာဥေဒါင္းအုပ္၍ ရႈလိုက္ေသာအခါ တည္ၿငိမ္သြားသည္။ တည္ၿငိမ္ေသာ သမာဓိအေၾကာင္းကို ေရးရလွ်င္မူ စာမ်က္ႏွာမ်ားစြာ ေရာက္သြားေပလိမ့္မည္။ တည္ကို တည္ၿငိမ္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုထက္လြန္ေသာ တည္ၿငိမ္မႈမွာ ပကတိတည္ၿငိမ္မႈ ျဖစ္သည္။

ပကတိတည္ၿငိမ္ဖို႔ဆိုရာ၌ အလိုလိုတည္ၿငိမ္ေနျခင္းျဖစ္ရာ ယခုမွ လုပ္ႀကံ၍ တည္ၿငိမ္ျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ေခ်။ ထိုတည္ၿငိမ္မႈမ်ိဳးကို အရိယာမ်ား ေမြးျမဴၾကသည္။ ဤကား တည္ၿငိမ္ေသာသမာဓိ ျဖစ္သည္။

ေျမာ္ျမင္ဆင္ျခင္ေသာဉာဏ္ပညာ

အရိယာမ်ားသည္ ေျမာ္ျမင္ဆင္ျခင္ၾကသည္။ အရိယာမ်ားသည္ ဆင္ျခင္ဉာဏ္ကို အသံုးျပဳၾကသည္။ ထိုးထြင္းဆင္ျခင္ၾကသည္။ အရိယာမ်ားသည္ အဆင္မျခင္ မစူးမစမ္းဘဲ ျပဳမူေလ့ မရွိေခ်။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဆင္ဆင္ျခင္ျခင္ ျပဳၾကသည္။ ဆင္ျခင္ျခင္း၌ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိရာ အဆင့္ျမင့္ေသာအခါ အခါမလပ္ ဆင္ျခင္ႏိုင္သည္။ အခါမလပ္ဆိုသည္မွာ အခ်ိန္မေရြး ဆင္ျခင္ႏိုင္သည္။ ဤအခ်ိန္ ဤအခါေတာ့ မဆင္ျခင္ႏိုင္ေလာက္ပါဘူးဟူ၍ မရွိေလာက္ေအာင္ မခါမလပ္ ဆင္ျခင္ႏိုင္ေသာသေဘာ ရွိသည္။ ယင္းကား အဆင့္ျမင့္သည္။ သို႔ေသာ္ အရိယာ သူေတာ္စင္မ်ားသည္ အခါမလပ္ ဆင္ျခင္ႏိုင္ေသာ ဉာဏ္ပညာကို လြန္စြာ တန္ဖိုးထားၾကသည္။ ဆင္ျခင္မႈလည္း အေလ့အက်င့္ ျပဳၾကသည္။ အခါမလပ္ ဆင္ျခင္ႏိုင္ေသာ ဉာဏ္ပညာသည္ လြန္စြာမွ ထူးျခားသည္ ျဖစ္ရာ ဆင္ျခင္မႈ အျပည့္အ၀ ၀င္စားျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ အခါမလပ္ ဆင္ျခင္ျခင္းအေၾကာင္း ေရးရလွ်င္မူ စာမူသည္ လြန္စြာရွည္လ်ား သြားေပလိမ့္မည္။

ရင့္က်က္ေသာအိေျႏၵ

အရိယာမ်ားသည္ ရင့္က်က္ေသာ အိေျႏၵရွိၾကသည္။ မ်က္ႏွာ ဖူးေျမာ္လိုက္ရလွ်င္ပင္ ရင့္က်က္ေသာ အိေျႏၵကို ရရွိႏိုင္သည္။ အရိယာမ်ား၌ မရင့္မက်က္ ႏုေသာသေဘာ မရွိေခ်။ အရိယာမ်ားသည္ ထာ၀ရ ရင့္က်က္ေနၾကသည္။ ၾကည့္ရသည္မွာကို သေဘာက်စရာေကာင္းသည္ ႏွစ္ၿခိဳက္စရာ ႏွစ္ၿမိဳ႕စရာ ေကာင္းသည္။ ၾကည္ညိဳစရာလည္း ေကာင္းသည္။ အိေျႏၵလြန္စြာမွရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရင့္က်က္သြားသည္ မႏုေခ်။ အရိယာမ်ား၏ အိေျႏၵသည္ ရင့္က်က္ၿပီးသားျဖစ္သည္။ ရင့္က်က္၍ အဆင့္ျမင့္ေသာ အေလ့အက်င့္ေကာင္း တည္ရွိၿပီးေသာ အိေျႏၵမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ဟန္လုပ္၍ ယာယီတည္ေဆာက္ရေသာ အိုးနင္းခြက္နင္း အိေျႏၵမ်ိဳးမဟုတ္ေခ်။ အရိယာမ်ား၏ ရင့္က်က္ေသာ အိေျႏၵသည္ လြန္စြာမွ ဖူးေျမာ္၍ေကာင္းေၾကာင္း သတင္းေကာင္း ေပးလိုပါသည္။

ခိုင္မာေသာယံုၾကည္ခ်က္

အရိယာမ်ား၌ ယံုၾကည္ခ်က္ ခိုင္မာသည္။ တစ္စံုတစ္ခုေသာ ေလာကဓံမ်ားကိုေတြ႕၍ ယံုၾကည္ခ်က္သည္ ပ်က္ျပယ္သြားသည္ဟူ၍ မရွိေခ်။ “ဧေကာ ဓေမၼာ” ျဖစ္သည္။ တိဟိတ္ျဖစ္သည္။ ျပတ္သားၿပီးသားျဖစ္သည္။ တရားဘက္က ထာ၀ရ ရပ္တည္၍ က်င့္သံုးႏွလံုးသြင္း ဆင္ျခင္သည္။ အၿမဲတမ္း ခိုင္မာသည္။ ယံုၾကည္ခ်က္ ခိုင္မာသျဖင့္ ပ်က္ျပယ္ႏိုင္စြမ္း မရွိေခ်။ ေလာကဓံ အေႏွာက္အယွက္ အဖ်က္အဆီးမ်ား ရွိေသာ္လည္း ယံုၾကည္ခ်က္မွာမူ မပ်က္ေခ်။ ယင္းကားခိုင္မာေသာ ယံုၾကည္ခ်က္ျဖစ္သည္။ အရိယာတို႔၏ ခိုင္မာေသာ ယံုၾကည္ခ်က္သည္ လြန္စြာမွ ႏွစ္လိုဖြယ္ရာ ေကာင္းေၾကာင္း သတင္းေကာင္း ပါးလိုပါသည္။

ေလးစားေသာစိတ္အစဥ္

အရိယာမ်ားသည္ ရတနာျမတ္သံုးပါးကို လြန္စြာေလးစားသည္။ ဘယ္ေတာ့မွ မေထမ်က္ျမင္ မျပဳေခ်။ အမြန္အျမတ္ တန္ဖိုးထားသည္။ လြန္စြာဦးညႊတ္သည္၊ ကိုင္းရိႈင္းသည္၊ ရိုေသသည္၊ တန္ဖိုးထားသည္၊ ျမတ္ႏိုးသည္။ ယင္းကား အရိယာတို႔၏ ေလးစားေသာ စိတ္အစဥ္ျဖစ္သည္။ ေလးစားမႈ၌ အဓိကထားသည္။ မေလးမစား ဘယ္ေသာအခါမွ မျပဳေခ်။ ယင္းကား အရိယာတို႔၏ အရည္အခ်င္းေကာင္းမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။

တင္းက်ပ္ေသာသဒၵါ

အရိယာတို႔၌ သဒၵါတရား တင္းက်ပ္သည္။ ေလ်ာ့တိေလ်ာ့ရဲ သဒၵါမ်ိဳးမဟုတ္ေခ်။ သဒၵါ ေလ်ာ့တိေလ်ာ့ရဲ ခ်ိနဲ႔သြားလွ်င္မူ ပ်က္ျပယ္သြားႏိုင္သည္။ အရိယာတို႔၏ သဒၵါသည္ လြန္စြာမွ တင္းက်ပ္သည္ျဖစ္၍ မည္ကဲ့သို႔ေသာ ေလာကဓံေတြ႕သည္ျဖစ္ပါေစ ထိုေလးစားေသာ စိတ္အစဥ္မွာ ပ်က္စီး ေရြ႕ေလ်ာသြားသည္ဟူ၍ မျဖစ္ေခ်။ အင္မတန္ ေလးစားစရာေကာင္းေသာ စိတ္အစဥ္ပင္ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းကာင္း ပါးလိုပါသည္။

မေလ်ာ့ေသာဇြဲ

အရိယာတို႔သည္ ဇြဲရွိသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ (၃၁) ဘံုမွ လြတ္လိုေသာသေဘာ ရွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဇြဲရွိသည္။ ဇြဲသိပ္ေကာင္းသည္၊ ဇြဲအလြန္ေကာင္းေသာ သေဘာရွိသည္။ လူသာမာန္မ်ား လက္ဖ်ားခါေလာက္ေအာင္ ဇြဲရွိသည္။ ဇြဲေကာင္းသည္မွာေတာ့မူ အထူးေျပာဖြယ္ရာ မရွိေလာက္ေအာင္ပင္ ေကာင္းသည္။

ဥပမာ – တစ္ေစ့တစ္ေစာင္းေလးဆိုလွ်င္ – သခိ်ဳၤင္းကုန္း၌ တရားအားထုတ္ရာ မည္ကဲ့သို႔ေသာ ေျခာက္ျခားမႈမ်ား ေပၚပါေစ၊ ဇြဲရွိရွိႏွင့္ ျပတ္ျပတ္သားသား တရားကို အားထုတ္ေတာ္ မူၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ဤကား မေလ်ာ့ေသာဇြဲျဖစ္သည္။

မျပတ္လပ္ေသာ၀ိီရိယ

၀ီိရိယ ျပတ္လပ္သည္ဟူ၍ မရွိေခ်။ ၀ီရိယသည္ ထာ၀ရရွိေနသည္။ ၀ီရိယသည္ က်ိဳ႕တို႔က်ဲတဲ ၀ီရိယမ်ိဳး မဟုတ္ေခ်။ မျပတ္မလပ္ ၀ီရိယ ထားေသာေၾကာင့္ပင္ မျပတ္လပ္ေသာ ၀ီရိယရွိသည္ဟူ၍ အရိယာမ်ားအား ဂုဏ္ျပဳၾကည္ညိဳ ပူေဇာ္ရသည္။ မျပတ္လပ္ေသာ ၀ီရိယကို လြန္စြာတန္ဖိုးထားၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း အရိယာမ်ားသည္ ေတာ္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

ဤနည္းအားျဖင့္ အရိယာတို႔၌ ေကာင္းျမတ္ေသာ အရည္အခ်င္းမ်ား အမ်ားအျပားရွိေၾကာင္း သတင္းေကာင္း ပါးအပ္ပါသည္။

 

ဗုဒၶစာေပဆုရ

ေဒါက္တာခ်စ္ငယ္(ဒႆန)

This entry was posted in Buddhism and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *